Մոսկվան կշարունակի թույլ տալ Փաշինյանին ավելի լուրջ սխալներ գործել․ Դուբնով
«Սա ծայրահեղ նյարդային վիճակում գտնվող իշխանության արձագանք է»,- այս մասին 168.am-ի հետ զրույցում ասաց ռուս քաղաքական վերլուծաբան Վադիմ Դուբնովը՝ անդրադառնալով ԲՀԿ ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանի շուրջ տեղի ունեցող իրավաքաղաքական զարգացումներին, ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանի ու ԲՀԿ խմբակցության անդամների հանդիպմանը, մոսկովյան խաղաքարտի շրջանառմանը ՀՀ ներքաղաքական գործընթացում և հայ-ռուսական հարաբերությունների վերջին զարգացումներին։
Վադիմ Դուբնովը կարծիքով, Հայաստանում տեղի ունեցող գործընթացներն ունեն միմիայն քաղաքական բնույթ, քանի որ ԲՀԿ ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանի գործունեությունը, ըստ նրա, փաստորեն միշտ էլ եղել է նույն մակարդակի վրա, այդ թվում՝ բացասական իմաստով։
«Այստեղ ամեն ինչ հասկանալի է։ Ինչ նա հայտնվել է Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում՝ նույն գործոններն առկա են եղել։ Հարցն այն է, թե ինչպես է դրան վերաբերվում իշխանությունը։ Ինձ թվում է, որ մնացածը, բացի այն գործերից, որոնք ենթադրաբար եղել են միշտ Ծառուկյանի շուրջ, ամեն ինչ խորապես քաղաքական է։ Ես դրանում չեմ տեսնում նաև բացասական նրբերանգներ, քանի որ ընթանում է քաղաքական գործընթաց՝ նոր իշխանության ինքնահաստատման քաղաքական գործընթաց։ Քաղաքական գործընթաց Գագիկ Ծառուկյանի մասամբ քաղաքական և բիզնես գոյատևման և զարգացման համար, ուստի այս բախումն ինձ անխուսափելի էր թվում, քանի որ 2018թ․ Ծառուկյանը հասցրեց աջակցել հեղափոխությանը, ակնհայտ էր նաև, որ նա նույնկերպ կարող է երես թեքել՝ օբյեկտիվ պատճառներից և ոչ անձնական առանձնահատկություններից ելնելով։
Ինձ թվում է, որ սա միանշանակ քաղաքական գործընթաց է, պարոն Ծառուկյանը փորձեց ինչ-որ փուլում ունենալ այն քաղաքական դերակատարությունը, որը գտել էր Սերժ Սարգսյանի օրոք, բայց ներկայիս իրավիճակը բացարձակապես այլ էր, և այդ դերի համար տեղ չկար»,- նման կարծիք հայտնեց Դուբնովը։
Նրա կարծիքով, այդ տեղը չկար, քանի որ Ծառուկյանի «հարձակումն» իշխանության նկատմամբ վաղoրոք էր, ժամանակը այդքան էլ հաջող չէր ընտրված։ Ռուս վերլուծաբանի որակմամբ՝ Գագիկ Ծառուկյանը չզսպեց գայթակղությունը՝ քննադատել իշխանության բաղթողումները համավարակի դեմ պայքարում։
«Բայց հասկանալի դարձավ նաև, որ, ըստ իս, հասարակությունն այդքան էլ նրան այդ հարձակման հարցում այս փուլում չաջակցեց, որից էլ Փաշինյանն օգտվեց։ Այլ հարց է այս ողջ պատմության շարունակությունը, քանի որ ինձ համար այդքան էլ հասկանալի չէ, թե ինչպես է թեթև ձևով նոր իշխանությունը շարունակելու երրորդ ուժեղ դատական գործընթացը: Նոր իշխանություն եմ նշում, քանի որ իրավական շեշտադրում չեմ տեսնում այս ամենում։ Եվ սա երրորդն է Մանվել Գրիգորյանից և Ռոբերտ Քոչարյանից հետո, չեմ կարծում, որ այս երրորդ դատական գործընթացն իշխանության համար թեթև կլինի»,- ասաց նա։
Վ․ Դուբնովի խոսքով, Գագիկ Ծառուկյանի հայտարարությանը նմանատիպ արձագանքը՝ արձագանք է մի իշխանության, որը գտնվում է ծայրահեղ նյարդային վիճակում՝ պայմանավորված համավարակով, որի հարցում բավականին անինքնավստահ է զգում վերջին ամիսների ընթացքում, և այս փուլում Ծառուկյանը, նրա խոսքով, ոչ այնքան համոզիչ և պատրաստված հայտարարություն արեց և իշխանությանը հունից հանեց։
Դուբնովի գնահատմամբ՝ իշխանությունը քաղաքական իմաստով բավականին ռիսկային քայլերի գնաց։ «Մի իրավիճակում, երբ շատ էր շրջանառվում այն ամենը, ինչ տեղի է ունենում Բելառուսում, բայց բելառուսական ռեժիմը, ունենալով մեզ հայտնի հեղինակություն, կարող է իրեն թույլ տալ նման բաներ, իսկ ՀՀ իշխանությունների հեղինակությունն այնպիսին էր, որ նման քայլերը բավականին ռիսկային են»,- ասաց նա։
Խոսելով ՀՀ ներքաղաքական կյանքում ռուսական շահերի և ՀՀ-ում ՌԴ դեսպանի և ԲՀԿ պատգամավորների հանդիպման մասին՝ Դուբնովն ասաց, որ դրանք շահեր չեն, այլ համակրանքներ և հակակրանքներ, դրանք տեսանելի են, որոնք կարող են ազդել կուրսի ողջ ձևի, բայց ոչ՝ բովանդակության վրա։
«Առաջինը՝ բովանդակային առումով Մոսկվան իրեն ոչինչ թույլ չի տա, երկրորդ՝ դա նպատակահարմար չի համարի, երրորդ՝ եթե բելառուսական զարգացումների հետ համեմատենք, ապա վերջին շրջանում Մոսկվան գտել է մի մոդել, որը նոր չէ, բայց ներկայումս շեշտադրված է․ Մոսկվան թույլ է տալիս ավելի լուրջ սխալներ թույլ տալ։ Ուստի Մոսկվան կշարունակի թույլ տալ Փաշինյանին սխալներ գործել դեռ անհասկանալի նպատակով։ Ինձ համար հստակ չէ, թե ինչպես կօգտագործվի այդ քաղաքական կապիտալը հետագայում, բայց գուցեև ապագայում այն պետք գա»,- ասաց Դուբնովը՝ շարունակելով, որ Մոսկվայի այդ դիրքորոշումը ռազմավարություն, ակտիվ խաղ որակելը սխալ կլինի։
Նրա կարծիքով, Մոսկվան, պայմանավորված այլ խնդիրներով, ներկայումս ՀՀ-ում ակտիվ խաղի հնարավորություն չունի, իմաստ էլ չկա Հայաստանում նման ակտիվ խաղ վարել, երբ Հայաստանում Մոսկվայի համար ոչ մի հարց չի լուծվում։
Ինչ վերաբերում է հայ-ռուսական հարաբերություններին՝ Դուբնովը չի կարծում, որ դրանք լարված որակելը ճիշտ է։
«Հայաստանում այդ թեման ընկալվում է շատ ավելի դրամատիկ, քան դիտարկվում է Մոսկվայում։ Բայց Մոսկվան որոշակի նյարդայնություն է զգում, երբ Երևանը փորձում է օգտագործել պահը՝ վերանայելու համար որոշ հարցեր, որոնք Մոսկվան համարում է անքննելի։ Առավել ևս, երբ իրավական բոլոր լծակները Մոսկվայի ձեռքում են, Մոսկվան կարող է այդ նյարդայնությունը ևս հանգցնել՝ կոշտ արտահայտվելով, հայտարարություններ անելով։ Բայց՝ ոչ ավելին։ Հայաստանի համար իսկապես կա հնարավորություն՝ օգտագործել այս պահն ինչ-որ տեղային նպատակների հասնելու համար, ուստի գազային հայտերը բանակցային դիրքեր էին, որոշ հաջողություններ հնարավոր են, բայց ոչ այնպիսի, ինչպիսին ակնկալվում կամ հայտարարվում էին»,- ասաց Դուբնովը։