ԵՄ-ում բոլորը վրդովված են Անկարայի շանտաժից, սակայն խոստովանում են, որ ստիպված կլինեն վճարել
Եվրոպական միության դեսպաններն այս շաբաթ հանդիպման ժամանակ վրդովմունք են հայտնել ԵՄ-ին շանտաժի ենթարկելու Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի փորձերի կապակցությամբ, որը թույլ է տվել միգրանտներին հատել Հունաստանի հետ սահմանը։
Սակայն որոշ դիվանագետներ խոստովանել են, որ Էրդողանը խնդիր չունի ԵՄ-ի հետ, քանի որ անդամ-երկրները չեն կարող պայմանավորվել այն մասին, թե ինչ անել փախստականների հետ, եւ որպեսզի խուսափեն 2015-16 միգրացիոն ճգնաժամի կրկնվելուց, համարում են, որ ԵՄ-ն ստիպված կլինի ավելի շատ գումար տրամադրել Թուրքիային, որպեսզի զսպի միգրանտների ժամանումը Թուրքիա։
«ԵՄ-ն շանտաժի թիրախ է»,- ասել է մի դիվանագետ՝ Բրյուսելում փակ հանդիպման ժամանակ, որի մանրամասները մի քանի աղբյուրներից փոխանցվել են Reuters-ին։
2016թ․ մարտին ԵՄ-ն համաձայնագիր էր ստորագրել Թուրքիայի հետ,ըստ որի Անկարան թույլ չպետք է տար միգրանտներին հասնել Եվրոպա։ Դրա դիմաց ԵՄ-ն 6 միլիարդ եվրո էր առաջարկել ավելի քան 3,5 միլիոն սիրիացի փախստականների համար, որոնց ընդունում է Թուրքիան։
Սակայն Էրդողանը վաղուց դժգոհում է, որ փողերը դանդաղ են գալիս եւ ուղղվում են օգնության խմբերի միջոցով, ոչ թե Թուրքիայի բյուջե։ Այն բանից հետո, երբ Իդլիբում ավիահարվածի հետեւանքով ավելի քան 30 թուրք զինվորական զոհվեց, Անկարան հասկացրեց, թե ընդհանրապես կհրաժարվի ԵՄ-ի հետ պայմանագրից։
«Դուք քնում եք սատանայի հետ, դուք արթնանում եք դժոխքում՝ ահա թե որտեղ ենք մենք հիմա»,- հանդիպման ժամանակ ասել է դեսպաններից մեկը։
ԵՄ-ի ուժեղացող դիլեման ներքին տարաձայնություններն են այն մասին, թե ինչպես բաշխել փախստականների եւ միգրանտների խնամքի գործը։
Նիդեռլանդների, Իտալիայի, Ֆրանսիայի եւ Գերմանիայի ներկայացուցիչները նրանց թվում են, ովքեր առաջարկել են ավելի շատ միջոցներ տրամադրել Թուրքիայում փախստականների օգնությանը՝ հույս ունենալով լռեցնել Էրդողանին։
Միաժամանակ, «որքանով է տրամաբանական ԵՄ-ի համար աջակցել սիրիացի փախստականներին Թուրքիայում, կարեւոր է չստեղծել տպավություն, թե ԵՄ-ն շանտաժի է ենթարկվում»,- ասել է դիվանագետներից մեկը։
Խոստացված 6 մլրդ եվրոյից Թուրքիային վճարվել է 2,2 մլրդ եվրո, իսկ մնացածը տրամատրված են որոշակի ծրագրերի համար, ինչը նշանակում է, որ դրանք շուտով կհասնեն հասցեատերերին։
Եմ-ն դեռ չի քննարկել հետագա ֆինանսավորման գումարները, եւ դիվանագետները հայտարարել են, որ ֆինանսավորման մեծացման մասին ցանկացած որոշում կարող է հետաձգվել մինչեւ ԵՄ առաջնորդների գագաթաժողով, որը տեղի կունենա Բրյուսելում, մարտի 26-27-ը։
Միաժամանակ, Եմ-ն կարող է մեծացնել մարդասիրական օգնությունը Իդլիբում։ Ընդ որում, ԵՄ-ն աջակցություն է հայտնում Անկարային՝ կապված Սիրիայում հակամարտության հետ եւ ուժեղացնում է քաղաքական ճնշումը Էրդողանի վրա, որպեսզի նա կատարի 2016թ․ համաձայնագիրը։
«Մենք չենք կարող թույլ տալ, որ մեզ շանտաժի ենթարկեն, այնպես որ նոր միջոցները շատ արագ չպետք է տրամադրվեն։ Սակայն վերջիվերջո մենք ստիպված կլինենք վճարել։ Ի՞նչ է մեզ մնում անել»,- ասել է դիվանագետներից մեկը։