Քոչարյանի գործով կասեցման որոշումն ամբողջությամբ համահունչ է նաև Վենետիկի հաձնաժողովի դիրքորոշումներին
Հարցազրույց, իրավաբան, GPartners իրավաբանական ընկերության գործընկեր Սարգիս Գրիգորյանի հետ։
Հարց-Արդյո՞ք Երևանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Դ. Գրիգորյանը կարող էր կասեցնել Ռոբերտ Քոչարյանի քրեական գործով վարույթը և ուղարկել Սահմանադրական դատարան։
Պատասխան-2011 թվականի հունվարի 27-ին Վենետիկի հանձնաժողովը զեկույց է հրապարակել Սահմանադրական արդարադատության մատչելիության վերաբերյալ (CDL-AD(2010)039rev.), որով կարևորվում է դատարանների իրավունքը դիմել սահմանադրական դատարան, եթե դատարանը ունի կասկածներ, որ կիրառման ենթակա նորմը խախտում կամ հակասում է սահմանադրությանը (preliminary ruling procedures):
Այս գործընթացի առավելությունն այն է ըստ Վենետիկի հանձնաժողովի, որ դատարանները լավ տեղեկացված են և ունեն բավարար կարողություններ ճիշտ ձևակերպելու, գնահատելու և ներկայացնելու իրավական խնդիրը: Ավելին, Վենետիկի հանձնաժողովը կարծում է նաև, որ դատարանները ծառայում են որպես նախնական զտիչներ և կարող են նվազագույնի հասցնել չարաշահող կամ կրկնվող դիմումների քանակը:
Այսինքն` Դ. Գրիգորյանի որոշումը` դիմել Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարան ոչ միայն ամրագրված է մեր օրենսդրությամբ, այլ նաև համապատասխանում է միջազգային լավագույն փորձին։ Ի միջայլոց, դատարանների այդ իրավունքը` գործը կասեցնելու, և «բարձր դատարանին» դիմելու, նաև ամրագրված է Եվրոպական միության իրավական փաստաթղթերում և լայնորեն կիրառվում է ԵՄ անդամ երկրների դատական պրակտիկայում։
Հարց-Ձեր կարիքով որո՞նք են այդ որոշման հետևանքները:
Պատասխան-Այսպիսով` Վենետիկի հանձնաժողովի զեկույցը նաև արձանագրում է, որ դատավորը պարտավոր է դիմել սահմանադրական դատարան, եթե առկա են կասկածներ կամ անորոշություններ, թե արդյոք կիրառման ենթակա նորմը կարող է խախտել կամ հակասել սահմանադրությանը։ Այս սկզբունքի հիմքում դրված է դատավորի «ինքնավարությունը»` քննելու և լուծելու դատական գործը Սահմանադրությանը և օրենքներին համապատասխան՝ իր ներքին համոզմամբ գործի հանգամանքները գնահատելով:
Այսինքն` Վենետիկի հանձնաժողովը սահմանում է, որ դատարաններն են կանգնած առաջնագծում` կիրառելու Սահմանադրությունը և օրենքները և, իհարկե, սահմանադրության գերակայության ապահովման գործում նրանց դերը չի կարելի թերագնահատել:
Դատարաններն առաջինն են, որ պետք է «հայտնաբերեն», թե արդյոք օրենքի կիրառումը սահմանադրական խնդիր է առաջացնում։ Այսինքն` դատարանի կողմից սահմանադրական դրույթների ճիշտ կիրառելիությունը ապահովում է արդարադատության իրականացման որակը, այսինքն` անհատի հիմնարար իրավունքների պաշտպանությունը:
Այսպիսով` առաջին ատյանի դատարանի որոշումը իրավաչափ է, իսկ Սահմանադրական դատարանը ունի բացառիկ ընդդատություն քննելու դատավոր Դավիթ Գրիգորյանի կողմից բարձրացված իրավական հարցը։
Դատարանը Ռոբերտ Քոչարյանին թույլ տվեց գույքի հետ կապված որոշ գործարքներ կնքել
Քոչարյանի եւ մյուսների գործով դատավարությունը շարունակվում է (տեսանյութ)
Քոչարյանին կալանավորելու մասին որոշումը Դանիելյանի փոխարեն այլ դատավո՞ր է կայացրել. անակնկալ բացահայտում` դատարանում. (տեսանյութ)
Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները դիմելու են Վճռաբեկ դատարան
Քոչարյանի գործով դատարանը հեռացավ խորհրդակցական սենյակ. Որոշումը կհրապարակվի 2 օրից