Գործազրկություն, աղքատացում, դեղորայքի սուր պակաս. ինչպես են պատժամիջոցներն ազդում իրանցիների վրա
Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի կողմից Իրանի նկատմամբ նոր պատժամիջոցների ամբողջական ցանկի հրապարակման ֆոնին բրիտանական The Guardian պարբերականը փորձել է պարզել՝ ինչպես է այս ամենն անդրադառնում շարքային իրանցիների կյանքի վրա:
Պարբերականը նշում է, որ իրանցիները նախապատրաստվում են ծանր տնտեսական վիճակի նոր ժամանակաշրջանին, որը նախագահ Հասան Ռոհանին բնութագրել է «տնտեսական պատերազմ»:
Նշվում է, որ իրանական տնտեսությունը սկսել է անկում ապրել այս տարվա մայիսից, երբ Թրամփը հայտարարեց 2015թ. Իրանի ու «միջնորդ վեցյակի» (ԱՄՆ, Ռուսաստան, Մեծ Բրիտանիա, Չինաստան, Ֆրանսիա, Գերմանիա) միջև կնքված պատմական միջուկային համաձայնագրից դուրս գալու ու նախկինում չեղարկված պատժամիջոցների վերականգնման մասին:
ԱՄՆ-ն առաջին պատժամիջոցները սահմանել է օգոստոսին, ինչից հետո երկրում զանգվածային փողոցային ցույցեր են սկսվել: Իսկ նոյեմբերի 6-ին ԱՄՆ նախագահը, անտեսնելով եվրոպացի գործընկերների կոչերը, նոր պատժամիջոցներ է սահմանել:
«Շարքային քաղաքացիների համար պատժամիջոցները ենթադրում են գործազրկություն, աղքատացում, դեղորայքի սուր պակաս, դոլարի փոխարժեքի բարձրացում: Այդ պատժամիջոցների սահմանման միջոցով նրանք ցանկանում են ստիպել իրանցիներին ոտքի կանգնել, ապստամբել կառավարության դեմ, բայց իրականում այդ գործողությունները ստիպում են, որ իրանցիներն ուղղակի փախչեն երկրից»,-պարբերականի հետ զրույցում ասել է նավթագազային հատվածը ներկայացնող իրանցի գործարար Աքբար Շամսոդինին, որը գործազուրկ է դարձել ամերիկյան պատժամիջոցներից վախենալու պատճառով իրանական շուկայից եվրոպական ընկերությունների հեռանալու հետևանքով:
Պարբերականի մեկ այլ զրուցակից Մահդի Աթարը, որ Թեհրանի համալսարանի շրջանավարտ է ու մեխատրոնիկայի մասնագետ, նշել է, որ իրանցիներին ամենաշատը վախեցնում է դոլարի փոխարժեքի բարձրացումը: Աթարի խոսքով՝ ուսանողներն այժմ ստիպված են ավելի շատ գումար վճարել այնպիսի քննությունների համար, ինչպիսին են TOEFL-ը կամ GRE-ն:
«Խնդրում եմ, պարոն Թրամփին տեղեկացրեք, որ նա չափազանց դաժան է մեր նկատմամբ: Խնդրում եմ՝ թող չձևանա, թե մեր (ժողովրդի) կողմից է: Թող հանի դիմակը»,-նշել է նա:
Պարբերականի մեկ այլ զրուցակից՝ 27-ամյա Վահիդ Հաթամին, որը բանկային ծրագրավորման ոլորտում է աշխատում ու ստանում է 130 դոլարին համարժեք գումար, խոստովանել է, որ վերջին վեց ամսում կյանքը շատ է ծանրացել:
«Մարդիկ հուսալքված են: Մետրոյում նայում ես մարդկանց դեմքին ու մռայլ տրամադրություն տեսնում: Իրանցի ժողովուրդը, ինչպես և երկիրը ստեղծված իրավիճակի դեմ բողոքելու տարբերակ չունի: Բարկությունդ արտահայտելու միջոց չկա»,-նշել է երիտասարդը:
The Guardian-ի զրուցակիցներից վերջինը՝ Բելգիայից պողպատի ներկրմամբ զբաղվող Իրաջ Քավեհը, պատմել է, որ տարվա առաջին կեսին կարողանում էր առանց խոչընդոտների աշխատել, մինչդեռ հիմա ներկրումը գրեթե անհնար է:
«Մենք օգտագործում էինք թե՛ պետական, թե՛ մասնավոր բանկերը Բելգիայի KBC բանկին վճարումներ անելու համար, բայց հունիսից սկսած մեր բոլոր գումարային փոխանցումները մերժվել են ամերիկյան պատժամիջոցների պատժառով»,-ասել է գործարարը:
Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն նշել է, որ իրենց նպատակն է այս պատժամիջոցների միջոցով այնպես անել, որ իրանական ռեժիմը հետ կանգնի իր որդեգրած հեղափոխական ճանապարհից:
«Իրանական ռեժիմը դեռևս ընտրության հնարավորություն ունի. այն կա՛մ կարող է 180 աստիճանով շրջադարձ կատարել ու իրեն պահել նորմալ երկրի պես, կա՛մ թույլ տալ, որ տնտեսությունը «ճաք տա»»,-ասել է պետքարտուղարը:
Պոմպեոն նախազգուշացրել է, որ ամերիկյան պատժամիջոցները կտարածվեն նաև այն արտասահմանյան ընկերությունների վրա, որոնք կփորձեն խաբել ԱՄՆ-ին ու գաղտնի բիզնես վարել իսլամական պետության հետ: