Ակնկալում ենք Իսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության պաշտոնական ճանաչում
Հայաստանի արտգործնախարարը Իսրայելի հանրային հեռուստատեսությանը տված հարցազրույցում երկկողմ կապերին առնչվող հարցերից բացի անդրադարձել է նաև Հայաստան-Իրան հարաբերություններին, ԼՂ խնդրին և այդ համատեքստում Իսրայելի կողմից ռազմական արտահանումներին:
«Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը եղել և մնում է մեր երկխոսության օրակարգի մաս: Երկու ժողովուրդները վերապրել են ցեղասպանության սարսափը»: Այս մասին, ՀՀ ԱԳՆ փոխանցմամբ, Իսրայելի հանրային հեռուստատեսությանը տված հարցազրույցում հայտարարել է Հայաստանի արտգործախարար Էդվարդ Նալբանդյանը: Օրերս Նալբանդյանը պաշտոնական այցով մեկնել էր Իսրայել, որտեղ հանդիպումներ էր ունեցել այդ երկրի վարչապետի, գործադիր և օրենսդիր իշխանությունների բարձրաստիճան ներկայացուցիչների հետ:
«Բազմաթիվ գիտնականների, քաղաքական գործիչների կարծիքով ժամանակին Հայոց ցեղասպանության լիարժեք դատապարտման պարագայում գուցե հնարավոր լիներ կանխել Շոան և այլ ցեղասպանություններ: Ահա թե ինչու ակնկալում ենք, որ Իսրայելը պաշտոնապես կճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը: Մենք տեսնում ենք, որ Իսրայելի հանրային կարծիքն արտահայտող ավելի ու ավելի շատ մարդիկ են կողմ հանդես գալիս ճանաչմանը, այդ թվում Խորհրդարանում: Երեկ ես հանդիպում ունեցա Կնեսետի խոսնակի հետ, ով նույնպես բավականին հստակ դիրքորոշում արտահայտեց Կնեսետի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման կարևորության առնչությամբ: Հնարավորություն ունեցա հանդիպելու Հայոց պատրիարքի հետ: Մենք ունենք բազմադարյա կարևոր հայկական ներկայություն Երուսաղեմում: Ինչպես միշտ, օգտվելով առիթից, այցելեցի Յադ Վաշեմ և հարգանքի տուրք մատուցեցի Հոլոքոսթի զոհերի հիշատակին:
Սա իմ առաջին այցելությունը չէր Յադ Վաշեմ: Յադ Վաշեմը Երուսաղեմում և Ծիծեռնակաբերդը Երևանում կոչ են անում են մեզ բոլորիս՝ հատկապես հայ ու հրեա ժողովրդին, որոնք վերապրել են ցեղասպանության սարսափները, որ մենք բարոյական պարտավորություն ունենք համախմբելու մեր ջանքերը` պայքարելու նոր ցեղասպանությունների, մարդկության դեմ նոր հանցագործությունների դեմ»,- ասել է Հայաստանի արտգործնախարարը:
Լրագրողի դիտարկմանը, որ Իսրայելի և Հայաստանի միջև բարձրաձայնվող խնդիրներից մեկը «ենթադրաբար» Հայաստանի և Իրանի միջև հարաբերություններն են, Նալբանդյանը պատասխանել է․ «Մենք ունենք լավ հարաբերություններ հարևան Իրանի հետ, համագործակցում ենք տարբեր ոլորտներում։ Հաշվի առեք, որ մյուս երկու հարևան երկրների՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ ունենք փակ սահմաններ։ Իրանը, Վրաստանը այն երկու հարևաններն են, որոնց հետ մենք ունենք ոչ միայն բնականոն հարաբերություններ, այլ նաև լավ համագործակցություն։ Եվ մենք ջանքեր ենք գործադրում մեր երկկողմ փոխգործակցությունն ու գործընկերությունը զարգացնելու ուղղությամբ։
«Մենք չենք տեսնում Հայաստանի դեսպան Իսրայելում և Իսրայելի դեսպան Երևանում, ո՞րն է ուղղակիորեն դեսպաններ չփոխանակելու պատճառը»,- այս հարցին Էդվարդ Նալբանդյանը պատասխանել է. «Մեր կարծիքը շատ հստակ է. Իսրայելի կողմից Հայաստանում դեսպանություն բացելուն պես, մենք փոխադարձության սկզբունքով դեսպանություն կբացենք Իսրայելում»: Դիտարկմանն էլ, թե Հայաստանի ու Իսրայելի միջև հարաբերություններում առկա խնդիրներից մեկը կապված է Ադրբեջանի հետ, և որ ադրբեջանցիները պնդում են, թե վերջին մի քանի ամսվա ընթացքում հայկական կողմի մեղքով խնդիրներ են առաջացել՝ կապված հրադադարի խախտումների հետ, Էդվարդ Նալբանդյանը պատասխանել է․
«Մենք երբեք չենք խնդրում մեր բարեկամ, գործընկեր երկրներին աջակցել Հայաստանին որևէ մեկի, ներառյալ Ադրբեջանի դեմ: Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի վերաբերյալ մեր ակնկալիքն է՝ աջակցել միջազգային հանրության դիրքորոշմանը և համահունչ լինել դրա հետ: Միջազգային հանրությունը մանդատ է տվել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին՝ ԱՄՆ-ին, Ռուսաստանին և Ֆրանսիային, միջնորդել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացում: Սա բացառիկ դեպք է, երբ Միացյալ Նահանգները, Ռուսաստանը և Ֆրանսիան, իրենց երկրների նախագահների մակարդակով, հինգ հայտարարություններ են ընդունել՝ որպես մեկ ամբողջություն մշակված հստակ սկզբունքների և տարրերի միջոցով` մանրամասն ներկայացնելով, թե ինչպես կարող է հանգուցալուծվել հակամարտությունը: Եվ Հայաստանի դիրքորոշումը համահունչ է համանախագահ երկրների դիրքորոշման հետ, այսինքն միջազգային հանրության դիրքորոշման հետ»:
«Որո՞նք են Ձեր սպասելիքները Իսրայելից ռազմական օգնության կամ ռազմական արտահանումների առումով, քանի որ գիտեմ, որ դա խնդիր է հանդիսացել երկու երկրների միջև»,- այս հարցին ՀՀ ԱԳ նախարարը պատասխանում է․ «Սպառազինությունների առևտուրը բանջարեղենի առևտուր չէ և նմանատիպ առևտուրը միշտ իր սև կողմն ունի, որը կարող է հանգեցնել որոշ բացասական հետևանքների: Հայաստանի և Իսրայելի հարաբերություններում կարևորն այն է, որ մենք որևէ հարց քննարկելու համար արգելք չունենք, նույնիսկ զգայուն հարցերը մենք անկաշկանդ քննարկում ենք և փորձում լուծումներ գտնել»:
Նալբանդյանը Իսրայելում հանդիպել է Քնեսեթի նախագահին և փոխնախագահին