Նվաստացած վիճակում գնում ենք հարաբերությունների շտկման, ասում ենք՝ Թուրքիա, արի մեզ կեր
Չեմ պատկերացնում, թե ինչպես են վեց ամիս առաջ տեղի ունեցած 44-օրյա պատերազմի զոհերի հարազատներն ընդունելու ադրբեջանցու կամ թուրքի հետ հարաբերությունները։ Այս մասին «Փաստինֆո»-ի հետ զրույցում ասաց հոգեբան Միհրդատ Մադաթյանը։
Ավելի վաղ հայտնել ենք, որ վերջին շրջանում իշխանության ներկայացուցիչների կողմից պարբերաբար հայտարարվում է Թուրքիայի հետ հարաբերություններում մոտեցումներ շտկելու մասին։ Հատկանշական է, որ նման հայտարարություններ արվում են մեր երկրի վարչապետի և մեր երկրի ԱԽ քարտուղարի կողմից ևս։
Հոգեբան Միհրդատ Մադաթյանի դիտարկմամբ՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ բարիդրացիական հարաբերություններ լինել չեն կարող, մենք ունենք լուրջ պատմություն, որը ոչ մի կերպ թույլ չի տալու, որ իշխանությունների կողմից բերված մոտեցումներն իրականացնել, թեև հասկանալի է, որ այս իշխանությունները եկել են հենց այդ մոտեցումները կյանքի կոչելու համար, որովհետև նրանց մեջ կան պերսոնաներ, որոնք մինչև հեղաշրջումը զբաղվել են հայ-թուրքական հարաբերությունների բարեկամացման, թշնամու կերպարի նվազեցման գործերով։ Հոգեբանը նկատեց՝ այսօր շատ արագ արվում են գործողություններ, որոնք անհասկանալի են, ինքը չի պատկերացնում, թե ինչպես են վեց ամիս առաջ տեղի ունեցած պատերազմի զոհերի հարազատներն ընդունելու ադրբեջանցու կամ թուրքի հետ հարաբերությունները։
«Հասկանում եմ, որ ուտոպիական մոտեցում է՝ սահմանների բացում և այլն։ Ես այսօր դա չեմ պատկերացնում։ Մենք ունենք 1915թ Եղեռն, որտեղից ձևավորվել է թուրքի այդ կերպարը»,- նշեց հոգեբանը։
Հոգեբանը նկատեց՝ Թուրքիայի հետ հարաբերությունների մոտեցումները շտկելու մասին թեզը շրջանառվում է ոչ թե մեկ անձի, այլ՝ մի շարք պաշտոնատար անձանց կողմից՝ ԱԽ քարտուղարի, ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Մարիա Կարապետյանի, Անդրանիկ Քոչարյանի և այլ անձանց կողմից, ինչն ուղղակիորեն վկայում է, որ սա «Իմ քայլը» խմբակցության թեզ է, ոչ թե՝ մեկ անձի իմպուլսիվ քայլ։ Շրջանառվող թեզը, հոգեբանի դիտարկմամբ, ոչ հայանպաստ է և այն իրականացնելու դեպքում կարող են վստահ ասել, որ կկորցնենք ինքնությունը, պետականությունը և շատ դժվար իրավիճակում կհայտնվենք։
Հոգեբանը նշեց, որ համենայն դեպս, այս շրջանում նման լուծում չի տեսնում։
«Եթե անցյալ ենք գնում, ունեցել ենք շրջան, որտեղ մենք ունեցել ենք թուրքերի հետ բարեկամական հարաբերություններ և այդ բարեկամական հարաբերությունները վերջացել են 1915թ Ցեղասպանությամբ։ Տեսնելով այդ նախադեպերը, այս պատերազմի ընթացքում եղած դաժանությունները, որոնք տեղի են ունեցել մեր գերիների, զոհվածների նկատմամբ՝ չեմ տեսնում այդ նախադրյալները, ըստ որի՝ կարող ենք ունենալ այդ հարաբերությունները։ Դիմացի կողմից էլ չկա նախադրյալներ, չկա բարեգութ վերաբերմունքը»,- նշեց Մադաթյանը՝ ընդգծելով, որ պատերազմից վեց ամիս է անցել, իսկ գերիների փոխանակումը դեռևս չի ավարտվել, այսինքն՝ հակառակորդը չի ցանկանում վերադարձնել գերիներին, ուստի, ինչ բարեկամական հարաբերությունների մասին է խոսքը։
Մադաթյանն ընդգծեց՝ ի՞նչ բարեկամական հարաբերությունների մասին է խոսքը մի սուբյեկտի հետ, որն այսօրվա դրությամբ մեր երիտասարդներին պահում է իր մոտ և գերիներին անվանում տեռորիստ։ Կոնֆլիկտի լուծման համար պետք են նախադրյալներ և երկկողմանի ցանկություն, սակայն, ինչպես նկատեց հոգեբանը, հիմա ունենք մեր կողմից միակողմանի ցանկություն՝ կամայական գնով, իսկ հակառակ կողմից՝ ընտրովի մոտեցում, այսինքն, թեև ասում են, որ ցանկանում են, բայց գերիներն ահաբեկիչներ են, հայերը պետք է ոչնչանան, սակայն այդպես չի լինում։
«Ո՛չ ժողովուրդներն է պատրաստ, ո՛չ պետությունները։ Մենք հիմա գտնվում ենք նվաստացած վիճակում։ Նվաստացած վիճակում գնալ կոնֆլիկտի վերացմանը՝ ամենավատ բանն է, որ կարող ենք անել մեր երկրի համար։ Մենք արժանապատիվ դիրքում չենք՝ ուղիղ պատնեշներով, մենք նվաստացած վիճակում ենք և այդ վիճակում գնում ենք հարաբերությունների շտկման, ասում ենք՝ Թուրքիա, արի մեզ կեր»,- նշեց հոգեբանը՝ ընդգծելով, որ անհրաժեշտ է առաջին հերթին ուղղել մեր մեջքը և ձևավորել արժանապատիվ հարաբերություններ, այլ ոչ թե այն, ինչ այսօր ունենք։ Մադաթյանը հիշեցրեց, որ վերջին եռակողմ հանդիպման ժամանակ տեսանք, որ մեր ազգը ներկայացնող պերսոնան այնտեղ նստած էր կահույքի պես, որևէ դեր չէր կատարում, այդ հանդիպումն ամբողջությամբ երկկողմ էր, մեր կողմից պարզապես ինչ-որ մեկը նստած էր և կարող էր նաև նստած չլինել։
«Առ այսօր չի կարողանում լուծել կարևորագույն խնդիրներից մեկը՝ գերիների հարցը, չի կարողանում լուծել մեր սահմանների, գյուղերի պաշտպանության կամ ապահովության հարցը, ինչ հարաբերությունների մասին ենք խոսում, ինչ ենք ուզում։ Մտնե՞նք Թուրքիայի պաշտպանության տակ, դառնա՞նք Թուրքիայի մասը։ Չեմ կարող դա հասկանալ»,- եզրափակեց նա։