Ինչպե՞ս են Հայաստանում 10 տարվա ընթացքում փոխվել ծնողների նախապատվությունները նորածինների անունների հարցում
Տարածված տեսակետ կա, որ երեխայի անունը առեղծվածային ձեւով ազդում է նրա ամբողջ հետագա կյանքի վրա։ Այդպես է , թե ոչ՝ դժվար է ասել։ Բայց պարզ է մեկ բան՝ եթե մարդն այնպիսի անուն ունի, ինչպիսիք են օրինակ Ասսենիզացիան կամ Տրակտորը, նրա համար իրական կյանքում հեշտ չի լինի։ Մանկությունից սկսած, երբ նրա որոշ հասակակիցներ բաց չեն թողնի նրան ծաղրելու հնարավորությունը ։ Բարեբախտաբար «էկզոտիկ» անունների դարաշրջանը վաղուց անցել է։
Իսկ ինչպե՞ս են Հայաստանում փոխվել ծնողների նախապատվությունները, ասենք, վերջին տարիներին։ Վերջերս հրապարակվել են ընթացիկ տարվա առաջին կիսամյակում նորածինների ամենատարածված անունները, այնպես որ կարող ենք դրանք համեմատել տասնամյա վաղեմության տեղեկությունների հետ։ Եվ այսպես նորածին տղաների շրջանում ամենատարածված անունը Դավիթն է, հաջորդ տեղում Նարեկն ու Տիգրանն են։
Կան օտարերկրյա անուններ, որոնք, ըստ էության, կարելի է ազգային համարել, այնքան են դրանք ընտելացել մեր պատմությանը։ Ասենք հին հրեական Դավիթ անունը։ Առավել հայտնի է Իսրայելի երկրորդ թագավորը, որը ըստ ավանդական հրեական տարեգրության, կառավարել է մ․ թ․ 876-836 թթ ։ Հին կտակարանից Դավիթ անունը անցել է քրիստոնյաներին, իսկ հետո՝ Ղուրանի միջոցով՝ նաեւ մահմեդական ժողովուրդներին (օրինակ Դավուդ, կամ Դաուդ)։
Մեր հայրենակիցների մոտ այս անունը նախեւառաջ ասոցացվում է միջնադարյան «Սասունցի Դավիթ» հայկական էպոսի համանուն հերոսի հետ, նաեւ 18-րդ դարի սկզբի ազգային ազատագրական շարժման առաջնորդներից մեկի՝ Դավիթ բեկի անվան հետ։ Հաշվետու կիսամյակում Դավիթ անունով են կոչվել 633 նորածին տղաներ, կամ նրանց ընդհանուր թվի ուղիղ 7 տոկոսը։ Այսինքն 100 նորածին տղաներից յոթն ունի Դավիթ անունը։
Տասը տարի առաջ առաջին տեղում հայկական ծագում ունեցող Նարեկ անունն էր, որը հաշվետու կիսամյակում արդեն 2-րդ տեղն է զբաղեցնում։ Երրորդ տեղում է Տիգրան անունը, որը տասը տարում 11-րդ տեղից վերեւ է բարձրացել։ Այդ անունն առավել հայտնի է հայոց արքա Տիգրան Մեծի շնորհիվ։ Անցած դարում այն համաշխարհային հանրությանը հայտնի դարձավ շախմատի աշխարհի 9-րդ առաջնության գրոսմեյսթեր Տիգրան Պետրոսյանի շնորհիվ։
Նորածին աղջիկների շրջանում նույնպես առաջատար է աստվածաշնչյան անուն, այս անգամ Նոր կտակարանից՝ Մարիա։ Այս անունով են կոչել 319 նորածին աղջիկների, կամ նրանց ընդհանուր քանակի 4 տոկոսին։ Մարիան աստվածամոր եվրոպականացված անունն է, որը լայն տարածում է ստացել քրիստոնյա ժողովուրդների մոտ։
Ուշագրավ է, որ այդ նույն անունը, բայց արտասանությամբ արդեն հրեական արմատներին մոտ, Մարիամը, գտնվում է 5-րդ տեղում։ 2-րդ տեղում Նարե անունն է, որը տասը տարի առաջ 13-րդ տեղում էր։ Իսկ ամենատարածված անունների առաջին եռյակը եզրափակում է Մանե անունը։ Այդ անունն էր կրում Սուրբ Հռիիփսիմեի հետ Դիոկլետիան դաժան հռոմեական կայսրից Հայաստան փախած կույսերից մեկը։
Ի դեպ, Հայաստանում լայնորեն տարածված Նունե անունով էր կոչվում սուրբ Հռիփսիմեի հետ Հայաստան փախած մյուս կույսը։ Բայց, ըստ երեւույթին, այդ անվան ժողովրդականությունը վերջին տարիներին մի քիչ նվազել է ու այն չի ընդգրկվել տարածված անունների ցանկում։